Nu hulp nodig?

Bel 085 029 85 09

(lokaal tarief, 24/7)

Gebruik het formulier

(geheel vrijblijvend!)

Alles over huisboktorren en de bestrijding ervan

De huisboktor (Hylotrupes bajulus L.) heeft zich gedurende de laatste decennia in ons land ontwikkeld tot één van de schadelijkste houtvernielende insecten. De larven van deze kevers, die meerdere jaren in het hout leven, tasten vooral het hout van schuren en huizen aan, in het bijzonder het dakbeschot en de dikke steunbalken van de daken. De schade kan soms zodanig zijn dat de draagkracht van het aangetaste hout aanzienlijk vermindert. Ter bestrijding van huisboktorren worden synthetische pyrethroïden gebruikt. Houtverduurzamingsmiddelen die lindaan of pentachloorfenol bevatten, zijn verboden in Nederland vanaf 1 januari 1989. Huisboktorrenbestrijding kan worden uitgevoerd door professionele ongediertebestrijders.

Waaraan herkent men huisboktorren en hoe gedragen deze kevers zich?

De kevers verschijnen doorgaans van mei tot augustus en zijn 8-25 mm lang, waarbij het mannetje duidelijk kleiner is dan het vrouwtje. Ze zijn grijs tot zwart, ook wel donkerbruin van kleur. Op elke voorvleugel (dekschild) is een grijze vlek aanwezig, terwijl op het halsschild twee donkere plekken voorkomen, die wel lijken op ogen. De kevers hebben lange draadvormige naar achteren gebogen antennes. Kort na de paring legt het wijfje 140 tot 200 eieren in naden en spleten van het hout of in oude gangen nabij de uitvliegopeningen. De larven, die na enige tijd uitkomen, boren zich in het hout en houden zich in het begin dicht onder de oppervlakte op; naarmate ze ouder worden gaan ze dieper het hout in. In de winter houden ze zich in onverwarmde ruimten stil in hun gangen en vreten niet of nauwelijks. Vooral in de zomer kan men ze horen knagen.


De larven zijn cilindrisch van vorm en vaalwit van kleur. De kop is klein; de kaken zijn echter goed ontwikkeld. De groeven tussen de segmenten, waarin het lichaam verdeeld is, zijn diep. De maximale lengte van de larve bedraagt 24 mm en de maximale breedte 7,5 mm. De verpopping geschiedt in het voorjaar. De larve maakt hiervoor een verpoppingsholte in het hout. In de regel wordt ook de toekomstige uitgang naar buiten reeds voor de verpopping uitgeknaagd. Er blijft slechts een zeer dun laagje hout aanwezig, waarna de kever later de uitvliegopening uitknaagt.

Huisboktorren tasten uitsluitend naaldhout aan

Vaak worden dakconstructies aangetast waarbij zelfs dikke balken in een aantal jaren nagenoeg geheel worden verpulverd. De huisboktor tast uitsluitend naaldhout aan. Bij grenen en larikshout wordt bij voorkeur het spinthout aangetast doch bij vurenhout ook het kernhout. Het houtoppervlak is vaak rimpelig door de druk uit de boorgangen op het dunne fineerlaagje dat nog intact is gebleven. De boorgangen zijn aanvankelijk recht, daarna kronkelend en tot ± 7,5 mm breed. Het boormeel ziet men vaak als cilindrische deeltjes. Bij een actieve aantasting komt dit boormeel uit de gangen en gaten omlaag.

Met name de larven van huisboktorren leven in het hout

Het grootste deel van de levenscyclus wordt ingenomen door het larvale stadium. Meestal duurt dit stadium 3-6 jaar. De eieren ontwikkelen zich in vergelijking met het larvale stadium zeer snel, namelijk in 5-10 dagen. Het popstadium duurt 11-22 dagen. Daarna blijft de volwassen kever nog enkele dagen in het hout om de huid te laten uitharden en vervolgens knaagt de kever zich naar buiten. Hij laat daarbij een ovale uitvliegopening achter, circa 6 mm in de lengte en 3 mm in de breedte. Totale ontwikkelingsduur bedraagt 3-7 jaar.
Vaststellen van de aantasting door huisboktorren

Wanneer men vermoedt dat hout is aangetast door larven van de huisboktor, dient men ondermeer op het volgende te letten:

  • bij warm zonnig weer kan men grotere larven in het hout horen knagen;
  • na verloop van tijd kan men ovale uitvliegopeningen aantreffen;
  • als men met bijvoorbeeld een priem, beitel of schroevendraaier in aangetast hout prikt, kan men gemakkelijk de gangen blootleggen, die de larven vlak onder het oppervlak van het hout hebben "uitgeknaagd". De gangen zijn gevuld met "boormeel" (vermalen houtpartikeltjes).

Wering van de huisboktor

Hout kan men preventief behandelen tegen een aantasting door huisboktor (voorzover niet reeds eitjes of larven in het hout aanwezig zijn) met verf, vernis, beits of lak. Als het hout rondom is voorzien van een goed dekkende laag, is het beschermd tegen aantasting door de huisboktor.

Bestrijding van huisboktorren

Alvorens met een bestrijdingsmiddel het hout te behandelen, dienen de boorgangen te worden opengelegd en moet het boormeel, bijvoorbeeld met een stofzuiger zoveel mogelijk worden verwijderd. Ten aanzien van ernstig aangetaste houten balken, waarvan de draagkracht aanzienlijk is verminderd, kan worden overwogen of zij dienen te worden vervangen. Het heeft geen zin om geverfd hout te behandelen; aangebrachte verf-, of beits- of waslagen dienen daarom eerst met een krabber of staalborstel te worden verwijderd. Sommige houtverduurzamingsmiddelen die bestemd waren om te worden gebruikt voor het behandelen van hout dat door insecten is aangetast hebben schadelijke nevenwerkingen op vleermuizen. Dit is met name bekend van lindaan en pentachloorfenol. Beide werkzame stoffen mogen na 1 januari 1989 in het geheel niet meer gebruikt worden. Men dient de aanwijzingen op het etiket nauwkeurig op te volgen. Op het etiket van een dergelijk toegelaten bestrijdingsmiddel staat tevens waar het wel mag worden toegepast en waar niet. Gegevens op het etiket zoals "Wettelijk Gebruiksvoorschrift", "Gebruiksaanwijzing" en "Veiligheidsmaatregelen", kunnen bij een offerte worden opgevraagd.

Rat en Muis, 37 (3/4) 1989 67-71

Meer lezen over de bestrijding van houtwormen en boktorren?

Meer over de professionele ongediertebestrijder


© 2015 Kijk Op Ongedierte