Nu hulp nodig?

Bel 085 029 85 09

(lokaal tarief, 24/7)

Gebruik het formulier

(geheel vrijblijvend!)

Spitsmuis in huis?

Spitsmuizen stellen ons af en toe voor problemen, ondanks hun nuttige functie; zij hebben immers insecten als prooidieren. De vrij grote uitwerpselen lijken op die van ratten, wat in de praktijk verwarring kan geven. Spitsmuizen kunnen een onaangename geur verspreiden, die wordt veroorzaakt door hun muskusklieren en in slecht geventileerde ruimten lang blijft hangen. Daarnaast kunnen ze de nachtrust verstoren, wanneer ze zich boven plafonds of achter wanden ophouden.

Mocht u nog vragen hebben, stel deze dan via dit formulier. Wij zullen u zo spoedig antwoorden.

Wilt u in contact komen met een professionele ongediertebestrijder bij u in de buurt? Dat kan via Kijk op Ongedierte. Bel tegen lokaal tarief met 085 029 85 09. Een deskundige lokale ongediertebestrijder staat u direct te woord om uw vragen te beantwoorden. Ook 's avonds of in het weekend!

Spitsmuizen zijn geen knaagdieren

Spitsmuizen zijn geen knaagdieren, alhoewel ze daarmee uiterlijk grote overeenkomsten vertonen. Ze behoren tot de orde van de insecteneters (Insectivora), waartoe in Nederland ook de mol en de egel behoren. Kenmerkend voor spitsmuizen is de tot een slurfje verlengde snuit, die gewoonlijk spits toeloopt. Het zijn zoogdieren met kleine ogen en weinig zichtbare uitwendige oorschelpen. Ze bezitten een goede reuk en tastzin welke zetelen in de snuit. In Nederland treffen we een vijftal vertegenwoordigers aan die behoren tot de geslachten Sorex, Neomys en Crocidura. Deze vijf soorten zijn: de dwergspitsmuis (Sorex minutus Linné), de bosspitsmuis (Sorex araneus Linné), de waterspitsmuis (Neomys fodiens Pennart), de veldspitsmuis (Crocidura leucodon Hermann) en de huisspitsmuis (Crocidura russula Hermann). De dwerg-, bos- en waterspitsmuis komen in heel Nederland voor, de veldspitsmuis voornamelijk in het zuiden van ons land. De huisspitsmuis ontbreekt in het noorden en op de waddeneilanden.

Spitsmuis in huis?

Alle soorten kunnen wel eens in gebouwen voorkomen, maar de huisspitsmuis relatief vaker. De grootte varieert, afhankelijk van de soort, van 5 tot 9 cm. Het gewicht bedraagt 4 tot 16 gram en de staartlengte is ongeveer 2/3 van de lichaamslengte. De dwergspitsmuis is de kleinste en de waterspitsmuis de grootste van de vijf in ons land voorkomende soorten spitsmuizen. De kleur is meestal bruin, grijsbruin tot vrij donker en wordt naar de buik toe lichter. Mannelijke dieren hebben bij de staart en aan de flanken, soms zichtbare, muskusklieren. De punten van de tanden en kiezen van de Sorex- en Neomyssoorten zijn oranjerood, terwijl die van de Crocidurasoorten geheel wit zijn. De kiezen zijn puntig en zeer geschikt voor het doorbijten van insectenpantsers.

Mannetjes spitsmuis geven muskusgeur af

Spitsmuizen houden zich bij voorkeur op in enigszins ruig terrein, kreupelhout, bosranden en in tuinen. Waterspitsmuizen zijn sterk aan water gebonden. Ze kiezen de oevers van rustig water als verblijfplaats. Spitsmuizen zijn vlugge beweeglijke diertjes, die ook uitstekend kunnen zwemmen. Soms kunnen ze ook overdag actief zijn, alhoewel ze grotendeels een nachtelijke leefwijze hebben. De geluiden die ze voortbrengen gelijken op een zacht maar schril piepen, fluiten. Het zijn felle roofdiertjes die zich met dierlijk voedsel, zoals insecten, spinnen, slakjes, wormen en zelfs wel jonge muizen voeden. Waterspitsmuizen voeden zich tevens met kikkers, visjes en schaaldieren. De prooi wordt op reuk en gehoor gevonden en met de bek gegrepen, waarbij de voorpoten dienst doen om de prooi tegen de grond te drukken. De vraatzucht is groot en ze eten dagelijks ongeveer de helft van hun lichaamsgewicht aan voedsel en kunnen slechts korte tijd zonder voedsel. Spitsmuizen leven solitair, mannetjes en vrouwtjes hebben een eigen nest. In de paartijd weten ze elkaar gemakkelijk te vinden door de muskusgeur, die de mannetjes afgeven. De paartijd is niet aan een bepaald jaargetijde gebonden en bij huisspitsmuizen zijn wel eens jongen in de winter gevonden. Ongeveer 2 tot 4 keer per jaar worden, in een ondergronds nest, 4 - 6 blinde, naakte jongen geboren. De draagtijd is ongeveer 3 weken. Deze jongen kunnen al na 4 weken zelfstandig voedsel zoeken. Spitsmuizen bereiken gemiddeld een leeftijd van 1 1/2 -2 jaar.

Uitwerpselen van spitsmuizen lijken op die van ratten

De uitwerpselen zijn ongeveer 1 cm lang en 2 - 3 mm dik, zwart van kleur en aan de uiteinden puntig. Soms liggen ze los van elkaar, maar meestal vinden we aan elkaar geklonterde uitwerpselen. Soms kunnen ze tegen de wand geplakt zitten. Spitsmuizen gaan soms met hun achterpoten tegen een wand staan om hun uitwerpselen zo hoog mogelijk af te zetten. Een belangrijk determinatiekenmerk zien we, wanneer we de (droge) uitwerpselen ter hand nemen. Ze kunnen tussen duim en wijsvinger gemakkelijk fijn worden gewreven, in tegenstelling tot rattenkeutels. De uitwerpselen zijn nl. vrij los van structuur omdat ze vrij veel zand en insectenresten bevatten. Bekijken we de fijngewreven uitwerpselen onder een vergrootglas of microscoop dan zien we meestal glinsterende restanten van insecten, zoals chitinedeeltjes van keverschilden of vleugelresten van vliegen. Indien we dit onder het toeziend oog van de klager hebben gedemonstreerd, dan is deze er meestal wel van overtuigd dat het niet om ratten gaat, hetgeen een hele geruststelling kan zijn.

Spitsmuizen vangen met dierlijk lokaas

De stank die spitsmuizen kunnen verspreiden door het gebruik van hun muskusklieren, wordt wel omschreven als een doordringende zoete, weeë muizengeur. Vooral in weinig geventileerde ruimten kan deze geur ondraaglijk zijn. Wanneer we deze stank eenmaal als zodanig hebben herkend, dan is het in volgende gevallen niet moeilijk meer om deze geur met spitsmuizen in verband te brengen. Bij lawaai achter wanden of boven plafonds kunnen we naast spitsmuizen, ook te maken hebben met huismuizen of ratten. Vogels onder de dakpannen bezorgen ook wel eens geluidsoverlast. Wanneer er geen aanwijzingen zijn in de vorm van stank of uitwerpselen en geen plantaardig lokaas wordt opgenomen, dan kunnen we proberen met behulp van een vangkooitje of valletje een exemplaar te vangen. Als lokaas kan dan dierlijk voedsel, zoals een stukje spek of rookvlees gebruikt worden.

Geen bestrijding van spitsmuizen, maar wering

Spitsmuizen kunnen op hun tochten op zoek naar voedsel onze woning, schuur of garage regelmatig bezoeken. Tevens kunnen ze een gebouw als woonplaats uitkiezen, waarbij ze dan zowel binnen, maar meestal buiten hun voedsel zoeken. Het treffen van weringsmaatregelen is dan ook de beste manier om ze te bestrijden. We moeten hierbij vooral letten op openingen ter hoogte van het maaiveld, zoals ventilatieopeningen, open stootvoegen, openingen tussen sponningen van ramen en deuren en muren, een wijkende loodslab etc. Iedere opening groter dan een halve centimeter kan spitsmuizen toegang tot de woning verschaffen, waar ze dan in de spouwmuur, kruipruimte of via de spouw tussen plafonds of betimmering hun nestplaats kunnen kiezen of zoeken naar insecten. Indien we deze toegangswegen hebben ontdekt en weringsmaatregelen hebben getroffen, dan zullen de problemen snel tot het verleden behoren.

P.C. Groebe
Rat en Muis, Jaargang 33, 1e kwartaal, april 1985, pag 33-36

Meer informatie over de bestrijding van muizen
Overzicht ongedierte en ongediertebestrijding


© 2015 Kijk Op Ongedierte