Nu hulp nodig?

Bel 085 029 85 09

(lokaal tarief, 24/7)

Gebruik het formulier

(geheel vrijblijvend!)

Bloedluizen bestrijden 2: voortplanting en ontwikkeling

Volledig bestrijden van bloedluizen bij vogels is onmogelijk. We kunnen proberen het probleem beheersbaar te houden. Dit is het tweede van negen artikelen die tot doel hebben een inzicht te geven in de grootste vijand van de vogelhouder: de rode bloedluis. Hierin schrijft deskundige van Rooij over de volgende aspecten van de rode bloedluis: waarom bloedluis eigenlijk een foute benaming is, waarom bloedluizen een gastheer nodig hebben, feitelijkheden over biologie, voortplanting en ontwikkeling van rode bloedluizen en de probleemgrens voor hobbykwekers van rode bloedluizen.

Bloedluis een foute naam

rode bloedluizen zijn mijten

 

Foto: Alan R Walker Bron: http://commons.wikimedia.org

Rode bloedluizen zijn mijten. De rode bloedluizen, onze grootste vijand in de vogelsport, parasiteren op verschillende soorten vogels. Met behulp van warmtesensoren kunnen ze hun potentiële gastheren ontdekken en met het reukorgaan kunnen ze de specifieke geurstoffen van vogel identificeren. De wetenschappelijke naam is Dermanyssus gallinae. Zij zijn geleedpotigen en behoren tot de klasse der spinachtigen. In de praktijk worden zij gerangschikt onder de parasieten. Parasieten die op een gastheer worden aangetroffen, noemt men ectoparasieten. Tot de ectoparasieten behoren luizen, vlooien en mijten. Luizen hebben in het volwassen stadium zes poten, mijten acht. De benaming bloedluizen voor Dermanyssus gallinae is dus fout, we moeten eigenlijk spreken van rode bloedmijten.

Rode bloedluizen hebben per se een gastheer nodig

Om zich voort te kunnen planten heeft een volwassen rode bloedluis bloed nodig. Onder normale omstandigheden en bij aanwezigheid van voldoende voedsel neemt een rode bloedluis dus regelmatig een bloedmaaltijd. De volwassen rode bloedluizen bezoeken gemiddeld één keer per 2 á 4 dagen hun gastheer. Rode bloedluizen worden al actief bij 10 °C. De optimale voorwaarden voor hun voortplanting zijn de juiste temperatuur, tussen 25 en 27 ºC, en een relatieve luchtvochtigheid van 70% en geen licht. Rode bloedluizen zijn parasieten die alleen ’s nachts op de gastheer (vogel) aanwezig zijn om zich te voeden. De rest van de tijd verstoppen zijn zich in hun schuilplaats. Zonder gastheer, dus zonder bloed, zullen ze snel sterven. De rode bloedluis heeft een groot aantal gastheersoorten, namelijk wilde en gedomesticeerde vogels en sommige zoogdieren. Favoriet zijn kippen, kanaries en kleine tropen. Als rode bloedluizen enkele dagen geen voedsel vinden, zullen zij ook muizen en ratten bezoeken en zelfs de mens is dan niet veilig. Onder andere de muizen kunnen er dan ook de oorzaak van zijn de uw hok geïnfecteerd wordt.

Biologie van de rode bloedluis

De rode bloedluis is relatief groot en is met het blote oog goed te zien is. Het volwassen vrouwtje is ovaal tot peervormig en is 0,6-0,8 mm lang en 0,4 mm breed met lange poten. Wanneer ze zich volgezogen heeft met bloed is de lengte wel 1 mm of meer. Het volwassen mannetje is iets kleiner. De kleur varieert normaal van grijs/wit tot zwart, maar wanneer ze net bloed hebben gezogen zijn ze licht tot donker rood gekleurd. De larven en nimfen zonder bloed zijn doorschijnend wit en kleiner dan de volwassen rode bloedluizen. Ook de nimfen hebben, voordat ze veranderen in een volgend stadium een bloedmaaltijd nodig. De rode bloedluis heeft geen echte mond maar monddelen waarmee ze het bloed tot zich kan nemen. De rode bloedluis kan alleen licht en donker onderscheiden en is lichtschuw. Alhoewel rode bloedluizen die gedurende langere tijd niet in de nabijheid van hun gastheren zijn geweest, ook op zoek gaan naar een bloedmaaltijd bij vol daglicht. De huid van een rode bloedluis bestaat uit een verharde waslaag en de zuurstofopname gebeurt via acht openingen op haar rug. Op deze wijze kan de zuurstof zich in het lichaam verspreiden. Het belangrijkste zintuig van rode bloedluizen is de reuk. Hiermee zijn ze in staat om vogels van relatief grote afstand op te sporen voor een bloedmaaltijd. Ook bij de voortplanting speelt de reuk een belangrijke rol om een partner te vinden. De enzymen van de rode bloedluis die sterk zijn aangepast aan de vertering van bloed van gevogelte, helpen bij de vertering. Over hoe de vertering verloopt na de opname van bloed is verder weinig bekend. Wel weet men dat een belangrijk deel van de vertering van het bloed zich niet in de darm afspeelt maar intracellulair, in speciale cellen in het lichaam van de rode bloedluis.

Voortplanting en ontwikkeling van rode bloedluizen

Op de reuk vindt het mannetje het vrouwtje en na de paring zal het volwassen vrouwtje na 12 tot 48 uur 3-9 eitjes produceren en tijdens haar leven volgen nog een aantal legreeksen. De eitjes legt ze in scheuren en kieren. Gemiddeld leven de rode bloedluizen 20 dagen en leggen de vrouwtjes in die periode ongeveer 30 eitjes. De eitjes zijn 0,25-0,4 mm groot, ovaalvormig en parelwit van kleur. Onder een sterke loep zijn ook deze zeer goed te herkennen. Ongeveer 40 % van de eitjes groeit uit tot een volwassen rode bloedluis. De eitjes ontwikkelen zich in 2 à 3 dagen tot een zespotige larve. Zonder voeding transformeert deze larve zich na 1 à 2 dagen tot een protonimf. Deze heeft een bloedmaaltijd nodig om in 1 à 2 dagen te transformeren tot een deutonimf. Nadat deze een bloedmaaltijd heeft gehad, transformeert deze deutonimf zich in 1 à 2 dagen tot een volwassen rode bloedluis. Na de laatste vervelling zal dit nieuwe volwassen vrouwtje snel gevonden worden door een mannetje en na de paring begint de cyclus opnieuw.

Probleemgrens van rode bloedluizen voor hobbykwekers

Populatie bloedluizenDoor de enorme voortplantingsmogelijkheden van de rode bloedluis kan een populatie zich iedere zes dagen minimaal verdubbelen. Bij de berekening van de vermeerdering van het aantal rode bloedluizen en het bepalen van de populatie gaan we uit van 1 paartje volwassen bloedmijten. Het vrouwtje legt per keer ongeveer 8 eitjes waarvan 40% volwassen wordt. Een volledige cyclus van eitje tot volwassene duurt ongeveer 6 dagen. Dit betekent dat gedurende deze periode de populatie met factor 3,2 vermeerdert. Als we er vanuit gaan dat de jonge vrouwtjes na deze periode meteen geslachtsrijp zijn zal de populatie na 60 dagen nabij de 16.000 zijn. Uitgaan van slechts 1 paartje rode bloedmijten in uw hok is natuurlijk een utopie. Als we met 100 paartjes rode bloedmijten beginnen, dan moeten we bij de aantallen luizen er twee nullen achter plaatsen. Dit zou neerkomen op en aantal van 1.600.000. De probleemgrens is in een pluimveestal natuurlijk veel groter dan in uw kweekhok. Ik ga er vanuit dat bij 5000 rode bloedmijten deze regelmatig zichtbaar zullen zijn en daarom heb ik dit als probleemgrens gemarkeerd in de grafiek. Met andere woorden, wanneer we ze overdag zien, begint voor ons echt het probleem. Dit zou betekenen dat de probleemgrens voor ons vogelliefhebbers begint op het moment dat, gedurende de dag, de luizen zichtbaar zijn buiten de natuurlijke schuilplaatsen. Dus op onbeschermde plaatsen in het kweekhok. Als we ze zien, begint de ellende, speciaal als er kleine jongen zijn.probleemgrens van rode bloedluizen

In de volgende aflevering van Bloedluizen bestrijden zullen we zien waar een populatie uit bestaat. Hoeveel bloed wordt per maaltijd afgenomen? Wat zijn gevoeligheden van de rode bloedluis, wat zijn zwakke punten en wat kunnen we daarmee?

Naar overzichtspagina Artikelenreeks Bloedluizen bestrijden

Meer over de professionele ongediertebestrijder


© 2015 Kijk Op Ongedierte