Nu hulp nodig?

Bel 085 029 85 09

(lokaal tarief, 24/7)

Gebruik het formulier

(geheel vrijblijvend!)

In dit artikel gaat expert Harrie van Rooij in op de rol van de omgevingsfactoren licht, temperatuur en luchtvochtigheid op het gedrag van rode bloedluizen. Hij vertaalt alle kennis over rode bloedluizen in een aantal tips ter bestrijding van dit ongedierte.

En hij besluit dit artikel met het belang van monitoring van het aantal rode bloedluizen. Daartoe heeft hij een eenvoudige maar effectieve methode ontwikkeld die hij hieronder uit de doeken doet.

Harrie van Rooij over rode bloedluis

Donkere plekjes zijn ideaal voor rode bloedluizen

De activiteit van de rode bloedluis ligt in de periode dat het donker is. Als het licht is verstoppen ze zich in kieren en naden waar ze zich ook voortplanten en hun eitjes leggen. Donkere plaatsen zijn dus ideaal voor hen om zich te verstoppen.

Omgevingstemperatuur heeft invloed op de rode bloedluis

In het  laboratorium werden proeven gedaan naar de invloed van temperatuur en relatieve luchtvochtigheid op rode bloedluizen. Individuele volwassen vrouwelijke rode bloedluizen, eitjes, larven, protonimfen en deutonimfen werden gevolgd. Zij werden gehouden bij vijf verschillende temperaturen namelijk -20 °C, 5 °C, 25 °C, 45 °C en 65 °C. Hieruit kwamen als belangrijke resultaten naar voren:

  • de optimale temperatuur voor de ontwikkeling van de rode bloedluis ligt tussen de 25 °C en 37 °C, waarbij bij 25 °C de meest ideale temperatuur is om eitjes te leggen die zich vervolgens ook ontwikkelen;
  • onder de 12 °C komen de eitjes van rode bloedluizen niet uit;
  • temperaturen onder de -20°C en boven 45°C zijn fataal voor rode bloedluizen. Deze temperaturen zijn niet alleen dodelijk voor de volwassen bloedluizen maar alle stadia leggen hierbij het loodje door uitdroging.

Ook relatieve luchtvochtigheid heeft invloed op rode bloedluizen

Uit het onderzoek bleek ook dat de vochtigheid van de lucht (RV) van belang is voor rode bloedluizen:

  • de optimale relatieve vochtigheid voor de ontwikkeling van de rode bloedluis is 70 %;
  • bij 20 % RV worden slechts 70 % eieren gelegd ten opzichte van bij 70 % RV;
  • een zeer lage relatieve luchtvochtigheid is dodelijk voor de rode bloedluis.

Hoe gebruiken we de eigenschappen van de rode bloedluis bij de bestrijding?

In vorige afleveringen hebben we gezien wat de zwakke en sterke punten van de rode bloedluizen zijn. We kunnen ons nu gaan afvragen wat we daarmee kunnen gaan doen. De rode bloedluis is een geduchte tegenstander. Hoe kunnen we nu haar zwakke punten gebruiken bij de bestrijding ervan? Hoe kunnen we haar met het meeste kans op succes te lijf gaan? Hier volgt een aantal tips.

Tip 1 ter bestrijding van bloedluizen: naden en kieren kitten

Rode bloedluizen verschuilen zich in naden en kieren. Dus is het zaak ervoor te zorgen dat deze zoveel mogelijk ontbreken. Dit kunnen we doen door ruim voor het kweekseizoen deze naden en kieren met (acrylaat-)kit te dichten. De eitjes worden bijna altijd gelegd op plaatsen waar we niet bij kunnen komen met bestrijdingsmiddelen. Dus dit is heel belangrijk.

Tip 2 ter bestrijding van bloedluizen: vogels kweken bij lage temperatuur

De eitjes van rode bloedluizen komen niet uit beneden de 12 ºC. Hiermee kunnen we in een aantal gevallen rekening houden bij het kweken, natuurlijk afhankelijk van het soort vogels dat we houden. Als we vroeg (in november of december) beginnen en we houden de temperatuur in het hok laag (dus ± 10 ºC) dan komen er geen eitjes uit en komen er dus geen volwassen bloedluizen bij. Als we ervan uitgaan dat een volwassen rode bloedluis ongeveer 20 dagen oud wordt, dan kan gedurende die periode, dus als we 10 ºC aanhouden, de ontwikkelingscyclus stil gelegd worden. Let wel: dit wil niet zeggen dat onder de 10 ºC geen eitjes gelegd worden. Dus als de temperatuur omhoog gaat, zullen deze eitjes wel weer uitkomen.

Tip 3 ter bestrijding van bloedluizen: maak bloed onaantrekkelijk en onbereikbaar voor de bloedluizen

Het bloed van de gastheer van de rode bloedluis is in ruime mate aanwezig en wordt van grote afstand door de rode bloedluizen gevonden. Om dit bloed voor de rode bloedluis minder aantrekkelijk te maken kunnen we gebruik maken van knoflookextract of vitamine B2. Ook een middel op basis van ivermectine kan helpen omdat ook dit in het bloed wordt opgenomen. Verder kunnen we zoveel mogelijk de weg naar haar gastheer blokkeren door extra aandacht te besteden aan de weg naar hem toe. De gastheer zal voornamelijk bereikt worden via de zitstokken. Als we deze weg kunnen blokkeren door gebruik te maken van het juiste bestrijdingsmiddel op die plaatsen, is dit een grote plus.

Tip 4 ter bestrijding van bloedluizen: met silica rode bloedluizen uitdrogen

De sterke washuid van bloedluizen beschermt hen tegen uitdroging. Door deze washuid te beschadigen zullen zij immobiel worden en uiteindelijk snel sterven. Het beschadigen van deze washuid kan gebeuren door ervoor te zorgen dat zij in aanraking komen met een product op basis van silica. Meer hierover in een volgend artikel.

Tip 5 ter bestrijding van bloedluizen: met biodiesel of zonnebloemolie bloedluizen laten stikken

De zuurstofopname van de rode bloedluis is verzekerd door een aantal openingen op de rug. Door deze openingen te verstoppen zal zij onherroepelijk sterven door zuurstofgebrek. Het verstoppen is mogelijk door middelen zoals biodiesel, zonnebloemolie et cetera. Meer hierover in een volgend artikel.

Tip 6 ter bestrijding van bloedluizen: alleen met beleid chemische bestrijdingsmiddelen inzetten

De rode bloedluis  heeft een sterke mogelijkheid om resistentie op te bouwen tegen chemische bestrijdingsmiddelen. Het antwoord hierop is geen chemische bestrijdingmiddelen te gebruiken. Wilt u dit toch doen, dan is het zaak om regelmatig een ander chemisch middel te gebruiken.

Tip 7 ter bestrijding van bloedluizen: natuurlijke vijanden inzetten

De rode bloedluis heeft geen natuurlijke vijanden in ons kweekhok. Natuurlijke vijanden zijn onder andere roofmijten. Deze kunnen eventueel worden ingezet ter bestrijding.

Tip 8 ter bestrijding van bloedluizen: hok zeer goed schoonmaken

Zonder bloedmaaltijd kunnen de eitjes 8 á 9 maanden overleven. Het is dus zaak binnen deze tijd de eitjes te vernietigen als er niet gekweekt wordt en/of als er geen vogels in het hok zijn. Dit kan door het hok goed schoon te maken en alle kieren en mogelijke schuilplaatsen uit te stomen en waar nodig af te kitten. Ook het schoonspuiten met hoge druk is een optie. Als je zeker wilt zijn en het is mogelijk, doe dan beide.

Gemakkelijker gezegd dan gedaan zult u zeggen. Daar ben ik het mee eens en daarom zal ik hier bij de bespreking van de bestrijdingsmiddelen, in een volgend artikel, nader op ingaan.

Hoeveel rode bloedluizen hebben we nu eigenlijk?

Om dit te weten te komen is het belangrijk dat we gedurende het hele kweekseizoen de ontwikkeling van een luizenpopulatie kunnen volgen. Monitoring heet dit. Dit is het belangrijkste onderdeel bij de bestrijding. Monitoring kan op verschillende manieren. Als we weten dat er luizen zijn, hoeveel en waar, dan kunnen we ze met meer of minder succes bestrijden.

Signaleren van rode bloedluizen als het donker is

We hebben gezien dat de rode bloedluis lichtschuw is en alleen gedurende de nacht haar werk doet. Om een populatie bloedluizen goed te kunnen volgen, zeker in de beginfase van de besmetting, kunnen we het beste ’s avonds of ’s nachts op pad gaan, als het donker is. Als we in het donker gaan kijken met een lamp dan zien we de kleine vampiers lopen. Dan weten we in elk geval of ze er zijn en dan kunnen we inschatten hoeveel er zijn. Hebben we er zoveel dat de probleemgrens bereikt is en moeten we actie ondernemen? Zijn ze nog onder controle te houden? Zijn onze vogels in acuut gevaar? Is het tijd om direct in te gijpen? Op al deze vragen kunnen we nog niet direct een antwoord geven. Dus is het zaak om een meer betrouwbare manier te vinden. We moeten dus gaan monitoren.

Monitoren van rode bloedluizen

Onder monitoring verstaan we het herhaald, periodiek meten van de ontwikkeling van de populatie bloedluizen en andere luizen. Herhaald meten, de resultaten vastleggen en aan de hand hiervan tot een conclusie komen en eventueel maatregelen nemen. Voor de monitoring van bloedluizen in de pluimveehouderij zijn diverse methoden ontwikkeld. Natuurlijk zijn deze methoden vooral gericht op het monitoren van een duizendvoud van het aantal bloedluizen dat wij in onze kweekruimten aantreffen. Zo wordt bijvoorbeeld het aantal rode bloedluizen “geteld” door ze te wegen of te schatten. Dit gebeurt vaak in een laboratorium. Om een beeld te geven van de methodes die in de pluimveehouderij worden toegepast volgen hieronder twee voorbeelden. Het ene gaat uit van een telling in het laboratorium en het andere van visuele beoordeling. Vaak wordt hierbij gebruik gemaakt van bloedmijtvallen. De gevangen mijten worden daarna geteld of gewogen om de mate van besmetting vast te stellen.

Mijn methode voor monitoring van rode bloedluizen in het kweekhok

Bij het bestuderen van de verschillende methoden van monitoring in de pluimveehouderij ben ik op een voor mij werkzame methode gekomen. Uitgaande van methoden in de pluimveehouderij heb ik de volgende val bedacht die door de vogelliefhebber goed te gebruiken is en gemakkelijk plaatsbaar. De te gebruiken attributen zijn eenvoudig en bestaan uit:

bloedluisval

  • 10 cm 5/8 electriciteitspijp;
  • 11 cm deuvelhout 8 Ø met groeven (te koop in doe het zelf zaak);
  • een stukje  karton zoals in een beschuitrol zit van 9,5 x 8,5 cm. (zo gaan er 6 uit een kartonnetje van een rol beschuit);
  • een plastic klemmetje voor bevestiging.

 

 

 

 

 

 

 

 

bloedluisvalDe val wordt nu als volgt samengesteld. Rol het kartonnetje op het houtje en steek dit in het plastic pijpje. De val wordt nu bevestigd aan het voorfront van de broedkooi. Belangrijk hierbij is dat het uiteinde van de val in aanraking komt met een deel van de broedkooi. Dit om de luizen geen weg te laten zoeken maar door ze er zogenaamd automatisch in te laten lopen. U kunt dit doen door contact te maken met de bovenkant van de kooi of met een zitstok.

Het is nu zaak om bijvoorbeeld wekelijks de in de vallen aanwezige bloedluizen te tellen. En hiervan een goede administratie bij te houden. Enkele bloedmijten kunnen zorgen voor een enorme explosie. In de volgende artikelen gaan we in op de verschillende bestrijdingsmethoden.

Naar overzichtspagina Artikelenreeks Bloedluizen bestrijden

Bloedluizen zijn feitelijk geen luizen maar bloedmijten (Dermanyssus gallinae), maar in de volksmond noemen we ze bloedluizen.

e-mailadres hjvanrooij@onsbrabantnet.nl
telefoon 003140-2018124

Meer over de professionele ongediertebestrijder


© 2015 Kijk Op Ongedierte